CEZERİ Yapay Zekâ, İnovasyon ve Girişimcilik Merkezi

Dicle Üniversitesi ve DİSİDER iş birliğinde; yapay zekâ, robotik, Ar-Ge, girişimcilik, dijital dönüşüm ve yatırım ekosistemini aynı çatı altında buluşturmayı hedefleyen bölgesel teknoloji merkezi projesi.

Proje Özeti

CEZERİ Yapay Zekâ, İnovasyon ve Girişimcilik Merkezi, Dicle Üniversitesi ile DİSİDER iş birliğinde Diyarbakır ve bölgenin gençlerini geleceğin teknolojileriyle buluşturmak, üniversite-sanayi iş birliğini somut projelere dönüştürmek ve teknoloji girişimlerinin doğup büyüyebileceği sürdürülebilir bir ekosistem oluşturmak amacıyla tasarlanmıştır.

Merkez; yapay zekâ, robotik, dijital dönüşüm, Ar-Ge, girişimcilik ve yatırım başlıklarını aynı çatı altında birleştiren bölgesel bir teknoloji üssü olarak konumlandırılmaktadır.

Geçmişin dehasından geleceğin teknolojisine: Diyarbakır’dan dünyaya teknoloji üreten bir nesil.

Neden CEZERİ?

CEZERİ adı, Diyarbakır’ın bilim ve mühendislik mirası ile geleceğin teknolojileri arasında kurulan köprüyü temsil eder. El-Cezerî’nin mekanik, otomasyon ve robotik tarihindeki öncü rolü; proje kapsamında “mekanikten otomasyona, robotikten yapay zekâya” uzanan bir teknoloji sürekliliği olarak ele alınmaktadır.

Üniversite-Sanayi Ortak Üretim Modeli

Projenin temel yaklaşımı, akademik araştırma gücünü sanayinin pazar bilgisi ve saha deneyimiyle birleştirerek yüksek katma değerli, yerli ve inovatif teknolojik çözümler üretmektir. Merkezin yalnızca fiziksel bir yapı değil; ortak laboratuvarların çalıştığı, patentlerin lisanslandığı, girişimlerin kuluçka süreçlerinden geçerek sanayiye entegre olduğu canlı bir ortak üretim alanı olması hedeflenmektedir.

Stratejik Hedefler

Yapay zekâ ve ileri teknolojilerde nitelikli insan kaynağı yetiştirmek.
Üniversite-sanayi ortak Ar-Ge ve uygulama projelerini artırmak.
Genç girişimcilerin fikirden prototipe, prototipten şirkete geçişini desteklemek.
Diyarbakır sanayisinin dijital dönüşümünü hızlandırmak.
Kadınların ve gençlerin teknoloji girişimciliğine katılımını artırmak.
Ulusal ve uluslararası teknoloji şirketleri, fonlar ve yatırımcılarla bağlantılar kurmak.
Bölgesel ölçekte sürdürülebilir bir teknoloji ekosistemi oluşturmak.
Diyarbakır’ı bölgesel yapay zekâ ve girişimcilik ekosisteminin önemli merkezlerinden biri haline getirmek.

Projenin Temel Gerekçesi

Dünya ekonomisi yapay zekâ ve dijital teknolojilerle hızla yeniden şekillenmektedir. Üretim, tarım, sağlık, eğitim, finans, lojistik, enerji ve savunma gibi sektörlerde otomasyon ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması; nitelikli insan kaynağı, Ar-Ge kapasitesi, girişimcilik, teknoloji yatırımları ve güçlü üniversite-sanayi iş birliklerini stratejik hale getirmektedir.

Diyarbakır’ın genç nüfusu ve Dicle Üniversitesi’nin akademik kapasitesi bu dönüşüm açısından önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. CEZERİ AI bu potansiyeli sürdürülebilir ekonomik ve teknolojik değere dönüştürmek üzere kurgulanmıştır.

Beklenen Bölgesel Etki

Eğitim: Yapay zekâ ve ileri teknolojilerde nitelikli insan kaynağı.
İstihdam: Gençler için teknoloji odaklı yeni iş alanları.
Sanayi: Dijital dönüşüm, verimlilik ve teknoloji adaptasyonu.
Girişimcilik: Yeni teknoloji şirketlerinin doğması ve ölçeklenmesi.
Yatırım: Diyarbakır’a teknoloji yatırımlarının ve yatırımcı ilgisinin çekilmesi.
İhracat: Yüksek katma değerli ürün ve hizmetlerin geliştirilmesi.
Bölgesel kalkınma: Bilgi ve teknoloji temelli yeni ekonomik değer oluşturulması.

Yönetişim Modeli

Merkezin profesyonel, şeffaf ve çok paydaşlı bir yönetim modeliyle çalışması öngörülmektedir.

Stratejik Danışma Kurulu: Dicle Üniversitesi, DİSİDER, kamu, sanayi, teknoloji şirketleri ve yatırım dünyası temsilcileri.
Merkez Yürütme Yönetimi: Günlük faaliyetler, proje yönetimi, finansman, iş birlikleri ve programların koordinasyonu.
Akademik Kurul: Bilimsel kalite ve araştırma faaliyetlerinin yönlendirilmesi.
Sanayi Danışma Kurulu: DİSİDER ve sektör temsilcileri üzerinden sanayinin gerçek ihtiyaçlarının merkeze taşınması.

Program ve Faaliyet Alanları

Öğrencilere mentorluk ve kariyer buluşmaları.
Öğrencilere staj desteği ve reel sektör temsilcileriyle doğrudan temas.
Sponsorlarla ortak proje geliştirme.
Teknoloji ve girişimcilik çalıştayları.
Proje ve girişim yarışmaları.
Ar-Ge çıktılarının ticarileştirilmesi ve yatırımcıyla buluşturulması.

Fiziksel Merkez Tasarımı

Proje dosyasında merkeze ilişkin mimari konsept görselleri, yaklaşık 300 m² kat planı ve yerleşim planı sunulmuştur. Modüler yapı yaklaşımı; eğitim, ortak çalışma, prototipleme, toplantı, girişimcilik ve teknoloji geliştirme faaliyetlerinin aynı merkezde yürütülmesine uygun bir kurgu sağlamaktadır.

Geliştirilmiş Uygulama Çerçevesi

Aşağıdaki çalışma eksenleri, proje dosyasındaki hedefler temel alınarak merkezin uygulama kapasitesini güçlendirmek amacıyla önerilmektedir:

1. Yapay Zekâ ve Veri Laboratuvarı

Sanayi, tarım, lojistik, enerji ve kamu hizmetlerinden gelen gerçek problem setleri üzerinde veri analitiği, makine öğrenmesi ve yapay zekâ uygulamalarının geliştirileceği ortak laboratuvar modeli.

2. Robotik ve Akıllı Üretim Prototipleme Alanı

Robotik, IoT, otomasyon, görüntü işleme ve sensör teknolojileri kullanılarak fikirlerin hızlı prototiplere dönüştürülmesi ve sanayi ortamında pilotlanması.

3. Girişim Kuluçka ve Hızlandırma Programı

Fikir doğrulama, iş modeli geliştirme, mentorluk, şirketleşme, fikri mülkiyet, yatırım hazırlığı ve pazara erişim aşamalarını kapsayan yapılandırılmış girişimcilik programı.

4. Sanayi Dijital Dönüşüm Kliniği

DİSİDER üyesi işletmelerin dijital olgunluk analizlerinin yapılması; verimlilik, yapay zekâ, otomasyon, enerji yönetimi ve yeşil dönüşüm alanlarında uygulama yol haritaları hazırlanması.

5. Teknoloji Transferi ve Yatırım Masası

Akademik araştırmaların ticarileştirilmesi, patent-lisanslama süreçleri, ulusal/uluslararası fonlara erişim, kurumsal sponsorlar ve yatırımcılarla eşleştirme mekanizmasının tek noktadan yürütülmesi.

6. Genç Yetenek ve Kariyer Köprüsü

Dicle Üniversitesi öğrencilerinin staj, mentorluk, proje takımları ve sektör odaklı yetkinlik programları aracılığıyla bölgedeki işletmeler ve teknoloji şirketleriyle buluşturulması.

Dicle Üniversitesi ve DİSİDER İş Birliği

Proje, Dicle Üniversitesi’nin akademik kapasitesi ile DİSİDER’in sanayi ve iş dünyası ağını bir araya getiren çok boyutlu bir iş birliği modeline dayanmaktadır. Amaç; üniversitedeki bilgi birikimini reel sektörün ihtiyaçlarıyla buluşturarak girişimcilik ekosistemini güçlendirmek, gençleri üretim ve teknoloji odaklı projelere yönlendirmek ve yenilikçi fikirleri desteklemektir.

İş Birliği ve Sponsorluk Daveti

Teknoloji şirketleri, finans kuruluşları, yatırımcılar, kamu kurumları ve uluslararası kuruluşlar merkezin stratejik iş ortakları olmaya davet edilmektedir. CEZERİ’ye verilecek desteğin yalnızca fiziksel bir merkeze değil; gençlere, bilime, girişimciliğe, sanayiye ve Diyarbakır’ın teknoloji geleceğine yatırım olarak değerlendirilmesi hedeflenmektedir.